Zespół wypalania się sił

Starano się określić natężenie piętnastu czynników charakteryzujących zespół wypalania się sił (Pisula, 1993): poczucie przeciążenia spowodowane ciągłą opieką nad dzieckiem, poczucie osamotnienia i braku pomocy, poczucie niemożności osiągnięcia znaczących zmian w życiu, poczucie beznadziejności podejmowanych wysiłków, poczucie braku umiejętności i wiedzy na temat wychowywania chorego dziecka, poczucie wyłącznej odpowiedzialności za los dziecka, poczucie bycia niezrozumianym przez innych i odizolowanym, poczucie bycia lekceważonym przez pracowników różnych instytucji, poczucie niejasnych możliwości dziecka, poczucie wyrządzania krzywdy pozostałym dzieciom, odczuwanie złej atmosfery w domu, wyrzuty sumienia związane z myślami rodziców o oddaniu dziecka do zakładu, zrezygnowanie, zmęczenie fizyczne, przeżywanie frustracji. W grupie rodziców dzieci autystycznych odnotowano większe nasilenie tych 15 czynników niż w grupie dzieci upośledzonych umysłowo. Badania prowadzone przez Gałkowskiego (1995) we Francji pod koniec lat osiemdziesiątych ukazały wyraźnie większe nasilenie syndromu wypalania się sil wśród rodziców z Polski niż rodziców dzieci autystycznych z Francji. We Francji rodzice mieli więcej pozytywnych doświadczeń w kontakcie z profe-ąjonalistami, co zapewniało im poczucie bezpieczeństwa związane z możliwością zapewnienia dziecku fachowej pomocy.